تلخ و شيرين يك صعود
تيم ملي بزرگسالان بسكتبال راه پر فراز و نشيب دور مقدماتي بازيهاي انتخابي براي جام جهاني بسكتبال را با دو پيروزي در خانهي تيم ملي قطر و روبروي تيم ملي قزاقستان به پايان رسانيد. بازيهايي كه با شكست تلخ در برابر عراق در اولين بازي آغاز شده و با تغييرات مديريتي و كادر مربيان و حتي بازيكنان تيم، به پيروزيهاي اخير ختم شد. در اين راه، بازيكنان بازنشستهي تيم ملي مانند صمد نيكخواه بهرامي باز هم به تركيب تيم بازگشتند و صحبتهايي هم از حضور دوبارهي مهدي كامراني (كه بيش از يك سال است كه اساساً فعاليتي در عرصهي بسكتبال نداشته) در اين تيم به گوش ميرسد.
مجموعهي تحولات اخير باز هم نشان داد كه كماكان بار بسكتبال را همان قديميهاي پا به سن گذاشته به دوش ميكشند. در حالي كه همهي كشورهاي رقيب به شدت در حال سرمايهگذاري، استعداديابي و حتي خريد بازيكنان خارجي هستند، ما كماكان در حال عقبگرد و برگشت به سالهاي گذشتهايم. توان اصلي تيم هنوز هم بر دوش حامد حدادي است؛ و جانشيني براي هيچيك از بازيكنان نسل طلايي يافته نشدهاست. تنها بازيكناني مانند بهنام يخچالي و محمد جمشيدي و شايد ارسلان كاظمي در اندازههاي تيم ملي نشان دادهاند.
در حالي از اين تيم به عنوان «جوان» ياد ميشود كه اساساً تنها يك بازيكن به معناي واقعي جوان (نويد رضاييفر) در تركيب تيم حاضر بود. بسكتبال حال حاضر ايران جور خوابيدن در باد قهرمانيهاي پياپي سالهاي گذشته را ميكشد. عناويني كه مانع از پروزش استعدادهاي جديد در بسكتبال شد؛ تا عملاً به اين دوره به صورت يك دوران طلايي برگشتناپذير نگاه شود. شرايط بد اقتصادي تيمها و عدم امكان سرمايهگذاري و يا حتي جذب اسپانسر، شرايط را براي اين رشتهي زيبا و دانشگاهي سختتر هم كردهاست.
به هر حال تيم ملي توانست دور اول رقابتها را در رتبهي اول به پايان رساند؛ و حال بايد در دور دوم اين بازيها با تيمهاي بسيار قويتري بازي كند. دور دوم اين بازيها قرار است از شهريورماه جاري و باز هم به صورت غير متمركز آغاز شود.
البته كسب پيروزي به هر شكل آن شيرين است، و بازيهاي مرحلهي اول هم در نهايت چنين شيرينيهايي به همراه داشت. اما در پايان آخرين بازي مرحلهي اول، اوشين ساهاكيان بازيكن باتجربه و با اخلاق تيم ملي به صورت ناگهاني از بازيهاي ملي خداحافظي كرد؛ تا همه - حتي همتيميهايش - را در شوك فرو برد. با اين ترتيب، پايان دوران طلايي بسكتبال به شكل رسمي كليد خورد. در اهميت حضور اوشين بايد اشاره شود كه تمام موفقيتهاي كليدي بسكتبال ايران در همهي اين سالها، با حضور مؤثر او رقم خوردهاست. ركوردي كه هيچ بازيكن ديگري در بسكتبال ايران (حتي حامد حدادي) موفق به كسب آن نشدهاست.
اوشين در اولين قهرماني ايران در آسيا (جوانان آسيا در بنگلور هند) مهرهي كليدي تيم بوده و بلافاصله بعد از آن با حضور در تيم ملي اميد و قهرماني در تهران، آغاز دوران طلايي بسكتبال ايران را كليد زد. سابقهي حضور در المپيك، بازيهاي جهاني، قهرمانيهاي مكرر در آسيا و همچنين قهرمانيهاي مكرر در باشگاههاي آسيا، يكي از پرافتخارترين بازيكنان تاريخ بسكتبال ايران را به نمايش ميگذارد. قهرمانيهاي تيم ملي بسكتبال تنها زماني تداوم يافت كه اوشين با حضور مؤثر خود تعادل حمله و دفاع را به تيم بازگرداند.
به هر حال با اين خداخافظي و شرايط نامعلوم آمادگي تيم ملي، و البته گروه سخت ايران در راه رسيدن به جام جهاني، نگرانيهاي جدي در مورد حال و آيندهي بسكتبال كشور ايجاد كردهاست. بايد ديد كه روند رو به عقب بسكتبال ايران باز هم با اين شرايط تشديد ميشود، يا اتفاقات ديگري باعث تغيير شرايط بسكتبال خواهند شد.